روند صحیح نگارش پایان نامه

روند انجام پایان نامه یکی از مهم ترین تلاش هایی است که همواره در کل فرآیند نگارش پایان نامه و پروژه های پژوهشی باید صورت پذیرد. هنگامی که پژوهشگر نتواند به درستی و با دقت نظر کافی و البته بر اساس موازین علمی، پروپوزال خود را طراحی و تدوین نماید، اقدام به انجام مراحل دیگر  رساله به منزله گام نهادن در سرابی است که لاجرم به ناکجاآبادی احتمالی منتهی می شود.

 برخی دانشجویان و پژوهشگران نوپا تصور می نمایند که  بخش هایی از روند نگارش پایان نامه ، کاری است عبث و بیهوده و صرفا بنا به خواسته مصرانه اساتید باید انجام پذیرد. حال آنکه، انجام پروپوزال به شیوه علمی که نیاز به زمان، شکیبایی و تلاش پیگیر دارد و تسهیل کننده مراحل بعدی کار پژوهش محسوب می شود. بنابراین، با  بهره جویی از تجربیات پژوهشگران موسسه علمی ایده پژوه آریاز، دانشجویان تحصیلات تکمیلی به بیانی ساده و کاربردی در مسیر انجام پروپوزال و نگارش پایان نامه قرار خواهند گرفت. همچنین استفاده از تجارب فردی و بررسی مشکلاتی که دانشجویان و پژوهشگران تازه کار با آن مواجه هستند، ما را در این امر یاری می کند.

اصول و روند نگارش

دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی کارشناسی ارشد و دکتری در فرآیند تدوین و انجام پروپوزال و  نگارش رساله خود باید اصولی را مورد توجه قرار دهند. لذا از آن طریق امکان دستیابی به پایان نامه ای مناسب و در خور را به وجود آورده و بر پایه معیارهای ارزیابی شده شرایط دفاع را فراهم آورند. برای حصول اطمینان در رسیدن به این اصول، یکی از مواردی که دانشجو باید در نگارش پایان نامه مورد توجه قرار دهد این است که باید در پایان به یک نتیجه ی کاملا روشن برسد. این در حالی است که توان و منابع و رفرنس های موجود محدودند. 

بنابراین، دانشجو باید از انجام کارهایی که ممکن است مورد پذیرش قرار نگیرد پرهیز نماید. همچنین از هدر دادن انرژی و انجام مطالعات اضافی و ارائه ی مطالب غیر ضروری دوری کند. انعطاف پذیری لازم برای حذف و افزودن مطالب در فرآیند مطالعه می بایست مدنظر قرار گیرد؛ سرانجام بر پایه یک برنامه مدون مطالعاتی، به حد مشخصی از کار، متناسب با واقعیات و مقدوراتش بسنده نماید. بر پایه آنچه گفته شد و پیش از شروع به کار، درک چند حقیقت ساده که می توان آن را اصول لازم در فرآیند نگارش پایان نامه نامید، ضروری است:

اولویت بندی در روند نگارش پایان نامه

اهمیت دادن به کار مطالعه، اصل قرار دادن  و مقدم داشتن بر هر امر غیر ضروری دیگر. به عبارت دیگر بدون تمرکز بر هدف مشخص و برنامه ریزی شده نمی توان به نگارش رساله پرداخت. باید عادت نمود به کارها سازمان داد.

استمرار در روند نگارش پایان نامه

سمت گیری همه ی اقدامات در مسیر هدف مشخص، برپایه برنامه مطالعه و جلوگیری از تغییرات مداوم در جهت گیری های پیش بینی شده به صورت مستمر و بی وقفه. به بیان دیگر، بدون عبور از چند مرحله که در مسیر آن ها با مشکلات متفاوتی از همه رقم روبرو شده و باید بر آنها غلبه نمود، نمی توان پایان نامه نوشت.

سرعت (مدیریت زمان)

پرهیز از هدر دهی و اتلاف وقت و بهره جویی مناسب از زمان. تجربه نشان داده است آنهایی که دغدغه زمان ندارند، هیچوقت موفق نمی شوند نگارش رساله را به پایان برسانند. آنها که می خواهند در سررسیدهای معینی کار را انجام دهند، همیشه از زمان عقب ترند؛ تنها  آنهایی که انضباط شديد برنامه زمان بندی را رعایت می کنند، شانس به پایان رساندن به موقع پایان نامه را دارند.

تناسب (مدیریت منابع)

رعایت تناسب کمیت و حجم کار مورد درخواست با مطالعات و تحقیقات انجام شده و توان و مقدورات و هزینه در اختیار در روند نگارش.

کیفیت (دقت و صحت)

دقیق بودن و سطحی نپنداشتن مطالعات و توجه به عمق و دقت لازم و ارائه کاری متناسب با دوره کارشناسی ارشد و دکتری. اصلاح پذیری در روند نگارش لازمه این امر بالا بردن قوه خوب دیدن، یادگیری مستمر و دقیق و انعطاف پذیری بین آموخته ها و اندوخته ها است.

نظم

داشتن برنامه و برخورداری از نظم برنامه ریزی شده و مدیریت یافته، به گونه ای که باور داشت بدون یک روش و بدون یک رهیافت سازمان یافته نمی توان به نگارش پرداخت.

هماهنگی

برای ایجاد هماهنگی بین عوامل و عناصر مؤثر در فرایند مطالعه برای نگارش پایان نامه ای که خوب ارائه شود، باید در عین حال هم تصویر جامعی از آن پیش چشم داشت و هم از جزئیات غفلت نکرد و هم در کلیات نماند.

داشتن پشتکار

خستگی ناپذیری، ثبات قدم و استحکام در نگارش پایان نامه. بدین منظور باید به گونه ای منظم به فکر تجدید نیرو و تمدد اعصاب بود.

یادگیری

یادگیری در روند نگارش پایان نامه تقویت روحیه پرسشگری و جستجوگری و تواضع در برابر دانایان برای یادگیری از  آنان جهت اتمام پروژه و رساله خود لازم است.