نقش فرضیه در مراحل مقاله

در نوشتار قبلی به اهداف پژوهش در فرآیند مقاله پرداختیم؛ در این نوشتار به بررسی نقش فرضیه در مراحل مقاله پرداخته می شود.

با توجه به گسترش دامنه پژوهش در حوزه ها و علوم مختلف در سال های اخیر و به خصوص سیال بودن زبان و تبادل دانش بین ملل مختلف، شاهد استفاده از کلمات متفاوت برای اشاره به فرضیه های پژوهشی و آماری و نقش فرضیه در مراحل انجام مقاله هستیم. به عنوان مثال، به دلیل این که فرضیه پژوهشی جایگزین یا جانشین فرضیه آماری است، گاهی به آن فرضیه خلاف یا مخالف نیز اطلاق می شود و یا به جهت خنثی بودن فرضیه آماری، به آن فرضیه پوچ یا نول نیز گفته می شود. لذا برای تعقیب راحت تر بحث در شکل زیر اسامی مترداف فرضیه های پژوهشی و آماری ترسیم شده اند.

در خاتمه، ذکر این نکته ضروری است که در پژوهش های بزرگ معمولا بخشی از کار به صورت توصیفی انجام می شود که لازم است هنگام تهیه پیشنهاد پژوهش برای این قسمت سؤالات پژوهشی و بخشی از کار نیز قالب تحلیلی به خود می گیرد که مستلزم انجام آزمون های آماری است. در این حالت باید نسبت به تدوین فرضیه های علمی بر اساس اصول یادشده بالا اقدام نمود.

پذیرش یا رد فرضیه در مراحل مقاله

یکی از اشکالاتی که در گزارش نتایج طرح های پژوهشی به چشم می خورد، ادعای اثبات فرضیه ها است. از نظر منطقی، فرضیه قابل اثبات نبوده، بلکه تنها امکان پذیرش و یا رد آن وجود دارد.

پس از انتخاب آزمون مناسب، با توجه به نوع هدف اختصاصی و فرضیه ذی ربط، نرم افزار spss مقدار آماره Pvalue را محاسبه و با علامت .sig نشان می دهد. اگر این مقدار، کمتر از 5%باشد، مفهوم آن این است که اختلاف مشاهده شده در محاسبات، ناشی از خطاهای آماری نبوده و معنی دار است. بر اساس این نتیجه، فرضیه آماری (Ho) رد و فرضیه پژوهشی (H1) که ایده اولیه پژوهشگر بوده است، مورد تائید قرار می گیرد.

ویزگی فرضیه پژوهش درمراحل مقاله

  • در نقش فرضیه در مراحل مقاله باید حداقل چهار ویژگی تعریف شده است: د. باید با شواهد عقلی و حقایق علمی شناخته شده هماهنگ باشد.
  • باید آزمون پذیر بوده و آزمون درستی و یا نادرستی آن به طور کامل امکان پذیرباشد.
  • باید بدون ابهام بوده و با ساده ترین واژگان بیان شود.
  • باید در اصل، وجود رابطه بین دو یا چند پدیده (متغیر) را پیش بینی کند.

ناگفته نماند که یک مسئله هرگز به صورت علمی حل نخواهد شد، مگر آنکه به فرضیه یا فرضیه هایی تبدیل شود. با این حال، باید توجه داشت که نقش فرضیه در مراحل مقاله همیشه از مسئله ناشی نمی شود. ممکن است فرضیه بر اساس پیشینه پژوهش یا در برخی از موارد، بر پایه مجموعه ای از داده ها و تحلیل آنها حاصل شود.

بدون شک، نقش فرضیه در مراحل مقاله ابزار نیرومند و با اهمیت یک پژوهش علمی است که پژوهشگر به کمک آن به جستجوی یک تبیین می پردازد. چهار هدف اصلی برای تدوین فرضیه عنوان شده است:

  • فرضیه جمله ای است که به صورت ربطی بیان می شود و به توصیف رابطه بین متغیرها می پردازد.
  • فرضیه مجموعه فعالیت های اجرایی پژوهش را تعیین می کند.
  • فرضیه جمله ای است که به صورت ربطی بیان می شود و به توصیف رابطه بین متغیرها می پردازد.
  • فرضیه مجموعه فعالیت های اجرایی پژوهش را تعیین می کند.

معیارهای تدوین فرضیه در مراحل مقاله

  • فرضیه برای پدیده ها، تبیین ازمایشی فراهم می آورد و موجب افزایش معرفت علمی می شود.
  • فرضیه چارچوبی را برای گزارش نتایج پژوهش فراهم می آورد با توجه به نکات یادشده در بالا،
  • باید آزمون پذیر باشد.
  • باید همبستگی یا رابطه بین دو متغیرها را بیان کند.
  • باید با نظریهای ارتباط داشته باشد.
  • باید روشن و دقیق باشد.
  • باید فارغ از مفاهیم ارزشی و اخلاقی باشد.
  • باید دقیق و اختصاصی باشد

در اینجا باید اشاره نمود که پیش فرض ها احکامی هستند که پژوهشگر آنها را به عنوان حقایق می پذیرد، اما نمی توان آنها را تائید کند.

فرضیه از منظر کلی در مراحل مقاله

  • فرضیه های جهت دار: فرضیه ای که جهت حرکت را روشن می سازد.
  • فرضیه های بدون جهت: به جهت حرکت توجه ندارد.
  • فرضیه های قیاسی: بر پایه قیاس صورت می پذیرد.
  • فرضیه عمومی: به گستره باز دانش های بشری می پیوندد و در زمره دانشهای اساسی است.

مراحل فرضیه سازی درمراحل مقاله

  • تهیه پیش فرض ها
  • وارسی پیش فرض ها
  • آزمون فرضیه ها

منابع فرضیه

  • کشف و شهود
  • منطق و استنتاج
  • مشاهده و تجربه
  • پژوهش های پیشین
  • فرهنگ

 اصول فرضیه سازی درمراحل مقاله

  • صراحت
  • فراغت از ارزش
  • دقت
  • پژوهش پذیری

لزوم تدوین فرضیه در مراحل مقاله

شاید برای شما این سؤال مطرح شود که «آیا باید برای تمامی پژوهش ها، فرضیه در مراحل مقاله تدوین شود؟»

پاسخ به این سؤال منفی است. تنها در زمانی باید به تدوین نقش فرضیه اقدام نمود که بخواهید:

  • همبستگی دو یا چند متغیر را تعیین کنید.
  • وجود یا عدم وجود رابطه را بین دو یا چند متغیر را تعیین کنید.
  • رابطه علت و معلولی دو یا چند متغیر را بررسی نماید.

 کارکردهای مختلف فرضیه

 همان طور که در مورد سؤالات پژوهش مطرح شد، به جهت رعایت تناسب فرضیه ها با اهداف اختصاص اینجا نیز شاهد شکل گیری چند گروه فرضیه هستیم که از حیث تدوین و نوع آزمون های موردنیاز باهم تفاوت دارند. معمولا کارکردهای فرضیه، چهار گروه قابل تعریف است.

بررسی وجود رابطه بین دو متغیر

 در این نوع فرضیه وجود و یا عدم وجود هرگونه رابطه بین دو متغیر در دو گروه مستقل مورد بررسی قرار می گیرد. ساده ترین و ابتدایی ترین شکل فرضیه بوده و میزان استفاده از این نوع فرضیه در پایان نامه های دانشجویی شیوع زیادی دارد. بسیاری از پژوهشگران ترجیح میدهند مطالعه خود را در ابتدا صرفا با بررسی رابطه آغاز نمایند و در صورت کسب شواهد معتبر و تائید ارتباط، در گام بعدی به شناسایی همبستگی اقدام نمایند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *